Υπάρχει μια στιγμή, καθώς ο δρόμος από την Ηγουμενίτσα αφήνει πίσω τον κάμπο και αρχίζει να ανηφορίζει προς τους Φιλιάτες, που το τοπίο αλλάζει χαρακτήρα. Η θάλασσα χάνεται, η βλάστηση πυκνώνει, και κάπου εκεί, αμφιθεατρικά σκαρφαλωμένο στον λόφο Μαυροστάσι, εμφανίζεται το Φοινίκι: ένα χωριό από πέτρα, με σπίτια που μοιάζουν με μικρά οχυρά και καλντερίμια που ανεβαίνουν σκαλοπάτι το σκαλοπάτι. Στην κεντρική του πλατεία, σε υψόμετρο 220 μέτρων και με λιγότερους από πενήντα μόνιμους κατοίκους, λειτουργεί ένα μουσικό γαστροκαφενείο που έχει γίνει λόγος για να κάνει κανείς αυτή τη διαδρομή: η Λόντζα.
🇬🇷 Ελληνικά | 🇬🇧 English
Στα χωριά μας, παλιά, η λόντζα ήταν το μέρος όπου έβγαιναν οι άνθρωποι για να ξαποστάσουν, να πουν τα νέα τους, να γελάσουν, να κουβεντιάσουν και να περάσουν την ώρα τους με καλή παρέα. Ήταν το «καθιστικό» του χωριού· εκεί όπου η ζωή κυλούσε πιο αληθινά και πιο ανθρώπινα.
Έτσι και εμείς, σήμερα, θέλοντας να αναβιώσουμε και να κρατήσουμε ζωντανή εκείνη την παλιά συνήθεια, εμπνευστήκαμε και δημιουργήσαμε τη δική μας «Λόντζα» για να συναντιόμαστε, να μοιραζόμαστε στιγμές, να τρώμε, να πίνουμε, να τραγουδάμε και να περνάμε όμορφα όλοι μαζί, όπως τότε.
— Θεόδωρος Μάνος, ιδιοκτήτης
Το Φοινίκι δεν είναι απλώς ένα γραφικό, γερασμένο χωριό. Η ιστορία του ξεκινά γύρω στα 1450, και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του — οι πέτρινες κατοικίες-οχυρά — γεννήθηκε από την ανάγκη προστασίας στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, τον 15ο και 16ο αιώνα. Παρά τη συρρίκνωση του πληθυσμού, οι άνθρωποί του ποτέ δεν έπαψαν να κρατούν ζωντανή τη μνήμη του τόπου: το χωριό φιλοξενεί το δικό του Λαογραφικό Μουσείο, που στεγάζεται σε ένα διώροφο οθωμανικό κτίσμα — άλλοτε ξενώνα και κοινοτικό γραφείο — και εγκαινιάστηκε το 1996, καρπός της προσπάθειας μιας ομάδας Φοινικιωτών με πρωτεργάτη τον οδοντίατρο Μιχάλη Μάνο. Εκθέτει εργαλεία καθημερινής ζωής, παραδοσιακές φορεσιές και αντικείμενα του τόπου — ένα μικρό αλλά φροντισμένο αρχείο μνήμης για όσους θέλουν να καταλάβουν τι σήμαινε να μεγαλώνεις στη Θεσπρωτία. Αξίζει μια σύντομη επίσκεψη πριν ή μετά το δείπνο στη Λόντζα. Ένα ενεργό Φεστιβάλ Τεχνών και ο Πολιτιστικός Σύλλογος συμπληρώνουν την εικόνα ενός χωριού που, αθόρυβα, έχει εξελιχθεί σε κόμβο πολιτισμού για όλη τη Θεσπρωτία.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Λόντζα δεν είναι ένα μαγαζί που απλώς σερβίρει· είναι κομμάτι μιας προσπάθειας να ξαναβρεί το χωριό τον σφυγμό του.
Η κουζίνα κινείται στην πιο τίμια εκδοχή της ελληνικής, ηπειρώτικης παράδοσης: κρεατικά ψημένα σε ανοιχτή φωτιά, εποχιακά υλικά, πιάτα φτιαγμένα όπως τα έφτιαχναν πάντα εδώ. Δεν υπάρχει επιτήδευση — υπάρχει καπνός από τα κάρβουνα, υλικά που ξέρεις από πού έρχονται, και μια κουζίνα που δεν χρειάστηκε ποτέ να παραστήσει κάτι για κανέναν.
Πίσω από όλα στέκεται ο ιδιοκτήτης, ο Θεόδωρος Μάνος — ένα όνομα, σημειωτέον, βαθιά συνυφασμένο με την πολιτιστική ζωή του Φοινικίου. Η φροντίδα και το μεράκι του φαίνονται στη λεπτομέρεια: στο φαγητό, στον χώρο, στον τρόπο που σε υποδέχεται. Γιατί η Λόντζα είναι, πρώτα απ' όλα, μουσικό γαστροκαφενείο: αρκετά βράδια ο χώρος ζωντανεύει με παραδοσιακή, ζωντανή μουσική, και το δείπνο γίνεται γλέντι. Δεν είναι ένα βιαστικό πέρασμα — είναι ένα μέρος για να καθίσεις, να μοιραστείς ένα τραπέζι, να αφήσεις τον ρυθμό του χωριού να σε πάρει μαζί του. Οι επισκέπτες μιλούν με θέρμη για τη γνήσια ατμόσφαιρα και το φαγητό με σεβασμό στην τοπική κουζίνα· με βαθμολογία 4.6/5 στο Google, η φήμη της χτίστηκε γρήγορα και ειλικρινά.
Δεν είναι σύμπτωση που η Λόντζα βρίσκεται εδώ. Το Φοινίκι κάθεται στην καρδιά του νεαρού, ανερχόμενου αμπελώνα της Θεσπρωτίας — μιας περιοχής που, αθόρυβα, μπαίνει στον χάρτη του ελληνικού κρασιού. Ακριβώς δίπλα στο γαστροκαφενείο απλώνεται ο αμπελώνας του Οινοποιείου Markatselis, του πρώτου αδειοδοτημένου οινοποιείου του νομού. Λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα, στον κοντινό Παραπόταμο, το βραβευμένο Οινοποιείο Zervas — με σχεδόν τέλειες κριτικές και φιλόξενες δοκιμές από ντόπιες, παλιές ποικιλίες — ολοκληρώνει το παζλ. Η ιδανική μέρα στην ορεινή Θεσπρωτία γράφεται σχεδόν μόνη της: μια απογευματινή οινογνωσία σε ένα από τα δύο οινοποιεία, και μετά, καθώς πέφτει το φως, δείπνο με κρασί και μουσική στη Λόντζα.
Λίγα πράγματα να ξέρεις, για να μην εκπλαγείς:
Η Λόντζα λειτουργεί κυρίως Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, από τις 20:00 ως αργά — όχι μεσημέρι, ούτε τις καθημερινές, αν και οι ώρες μπορεί να αλλάζουν εποχιακά. Επειδή ο χώρος είναι μικρός και η λειτουργία εποχιακή, ένα τηλεφώνημα πριν πας (694 715 7523) επιβεβαιώνει ότι είναι ανοιχτά και σου εξασφαλίζει τραπέζι — ειδικά τα βράδια με μουσική. Θα χρειαστείς αυτοκίνητο: το Φοινίκι είναι ορεινό χωριό χωρίς πρακτική σύνδεση με τα ΜΜΜ, και ο δρόμος, αν και βατός, είναι ανηφορικός και σε σημεία στενός. Τέλος, να θυμάσαι ότι μιλάμε για μουσικό γαστροκαφενείο: αν αναζητάς ήσυχο, ρομαντικό δείπνο, διάλεξε τη βραδιά σου ανάλογα.
Από την Ηγουμενίτσα, δρόμος προς τους Φιλιάτες και μετά σήμανση για το Φοινίκι — περίπου 35–40 λεπτά. Το γαστροκαφενείο είναι στην κεντρική πλατεία. Δες την ακριβή τοποθεσία στους Χάρτες Google.
📸 Instagram · 📍 Χάρτες · 📞 694 715 7523
Πού βρίσκεται η Λόντζα;
Στην κεντρική πλατεία του χωριού Φοινίκι, στη Θεσπρωτία (δήμος Φιλιατών), περίπου 35–40 λεπτά με αυτοκίνητο από την Ηγουμενίτσα.
Τι ώρες είναι ανοιχτή η Λόντζα;
Λειτουργεί κυρίως Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, από τις 20:00 έως αργά. Οι ώρες ενδέχεται να διαφοροποιούνται εποχιακά, οπότε καλό είναι να τηλεφωνείτε πριν την επίσκεψη.
Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης;
Η Λόντζα ανήκει και λειτουργεί από τον Θεόδωρο Μάνο, που είναι καθημερινά παρών στον χώρο.
Χρειάζεται κράτηση;
Συνιστάται. Ο χώρος είναι μικρός και η λειτουργία εποχιακή — ένα τηλεφώνημα στο 694 715 7523 επιβεβαιώνει τη λειτουργία και εξασφαλίζει τραπέζι.
Τι φαγητό σερβίρει;
Παραδοσιακή ελληνική κουζίνα με έμφαση στα κρεατικά ψημένα σε ανοιχτή φωτιά και σε εποχιακά πιάτα.
Έχει ζωντανή μουσική;
Ναι. Η Λόντζα λειτουργεί ως μουσικό γαστροκαφενείο, με ζωντανή και παραδοσιακή μουσική σε αρκετά βράδια.
Μπορώ να συνδυάσω τη Λόντζα με επίσκεψη σε οινοποιείο;
Ναι, και μάλιστα εύκολα. Η Λόντζα βρίσκεται δίπλα στον αμπελώνα του Οινοποιείου Markatselis στο Φοινίκι, ενώ στον κοντινό Παραπόταμο λειτουργεί και το Οινοποιείο Zervas. Μπορείτε να συνδυάσετε μια απογευματινή οινογνωσία με δείπνο στη Λόντζα την ίδια μέρα.
Πόσο απέχει από την Ηγουμενίτσα;
Περίπου 35–40 λεπτά με αυτοκίνητο, στον δρόμο προς τους Φιλιάτες. Δεν υπάρχει πρακτική πρόσβαση με λεωφορείο.